Agavaceae

 

Scientific name: Agave Americana

Latine name: Agave

1- آگاو: (شيره گياه باعث آماس پوستي در بعضي از مردم مي شود. در ضمن تيغهاي درشتي دارد.)

از خانواده   Agavaceae ، جنس Agave مي باشد.

 

گستره:

آمريکاي جنوب غربي

 

ويژگي هاي فيزيکي :

گياه دائمي هميشه سبز تا 7.5 متر رشد مي کند. اين گياه به سرما حساس نمي باشد. گلها دو جنسي و  گرده افشاني به  وسيله پروانه ها صورت مي گيرد. آگاو درخاکهاي شني، لومي ورسي با زهکش خوب رشد مي کند. اين گياه در خاکهاي اسيدي، قليايي وخنثي رشد مي کند. در سايه  نمي تواند رشد کند. به رطوبت خاک نياز دارد و مقاوم به خشکي است.

 

کاربرد غذايي:

مغزگياه آگاو سرشار ازساکارين است و وقتي پوست آن کنده شود آنرا مي توان خورد، شيرين و مغذي اما نسبتا فيبري است. بذر را در آرد ترکيب  کرده و به عنوان غليظ کننده در سوپ يا اينکه در ساخت نان  بکار مي برند. شيره اي که ازساقه گل دهنده مي گيرند به عنوان شربت استفاده مي کنند.

 

کاربرد دارويي:

شيره گياه آگاو را همانند ضماد بر روي جراحتها مي گذارند. شيره همچنين در درمان اسهال و اسهال خوني بکارمي رود. شيره ضد عفوني کننده، معرق، ادرارآور وضديبوست است. دم کرده برگهاي ريزريزشده، مسهل وعصاره برگ براي درمان ضرب ديدگي بکار مي رود. همچنين در درمان ديرهضمي، نفخ شکم، يبوست وزردي بکارمي رود. شيره ضدعفوني کننده وازرشد باکتريها در معده و روده جلوگيري مي کند. از برگها داروي استروئيدي مي سازند. يک صمغ از ريشه و برگ مي گيرند که در درمان دندان درد بکار مي رود. ريشه معرق وادرارآورمي باشد. آن همچنين در درمان سفليس بکار مي رود.

 

کاربرد ديگر:

از ساپونين گياه صابون مي سازند(در ريشه مي باشد). وقتي ريشه و برگ را خرد مي کنند و سپس با آب آنرا مي جوشانند، ساپونين از آن استخراج مي شود. گياه خاصيت حشره کشي دارد. يک فيبر قوي از برگها مي گيرند که از آن طناب، نخ و پارچه مي سازند. ساقه هاي گل دهنده خشک شده همانند يک پوشش ضدآب بکار مي رود.

 

جزئيات کاشت:

آگاونياز به خاک با زهکش خوب ومحيط آفتابي دارد. دماي 3 درجه زير صفر را تحمل مي کند.

 

تکثير:

بذررا بصورت سطحي در محيط آفتابي در ماه فروردين و درون گلخانه گرم بکاريد. بذردردماي 20 درجه درعرض 1 تا 3 ماه جوانه مي زند. جوانه ها را در گلدانهاي مجزا با خاک زهکشي شده بکاريد تا به قدر کافي بزرگ شود. ازاين گياه تا موقعي که ارتفاعش به 20 سانتي متربرسد مراقبت بکنيد. گياه را دراواخر بهار يا اوايل تابستان بعد از سرماي ناگهاني خارج مي کنيد .

 

 

 

Alliaceae

 

Scientific name: Allium sativum

 Latine name: Garlic

 

2- سير (ماده اي سمي در سير وجود دارد که مصرف زياد آن دربعضي از پستانداران مثل سگ اثر بدي خواهد گداشت. )

از خانواده   Alliaceae ، جنس  Allium مي باشد.

(مصريها ازش سير را تا مقام الوهيت رساندند ، آنها هر روز صبح يک حبه سير به کارگراني که اهرام را مي ساختند مي دادند تا آنها را در برابر بيماري مصون بدارد. هنگاميکه هانري چهارم بدنيا آمد، پدربزرگش يک حبه سير به لب و دهان او ماليد تا او تندرست و شاداب بماند. در مارسي فرانسه طاعون پيدا شد، چهارنفر دزد بدون ترس از طاعون بدزدي مشغول شدند، آنها با مصرف مخلوط سرکه و سير در برابر طاعون مصونيت داشتند.)

 

گستره:

آسياي مرکزي

 

ويژگيهاي فيزيکي:

گياه سيربه اندازه 6 تا 15 سانتي متر رشد مي کند. اين گياه به سرما حساس نمي باشد. گلهاي آن دوپايه و گرده افشاني بوسيله زنبور و حشرات صورت مي گيرد.گياه خاک هاي شني و لومي با زهکش خوب را مي پسندد. در ضمن در خاکهاي اسيدي ، خنثي ، قليايي وخيلي قليايي رشد مي کند. سيرنمي تواند در سايه  رشد کند.

 

کاربرد غذايي:

گل ، برگ ، ريشه، بذر آن قابل استفاده است. آنها بصورت خام يا پخته مصرف مي شود. سير يک ماده غذايي شگفت انگيز مي باشدکه حتما بايد در جيره غذايي گنجانده شود ولي به علت بوي بدش کمتر مورداستفاده قرار مي گيرد. از سير به عنوان چاشني غذايي در سالاد وغذاهاي ديگر استفاده مي شود. چيني ها سير را به خاطر برگش مي کارند. هر 100 گرم سير 360 کالري انرژي ، 13.5 گرم پروتئين، 0.7 گرم چربي،  82 گرم کربوهيدرات ، 82 گرم فيبر،  3.5 گرم خاکستر، 65 ميلي گرم کلسيم، 400 ميلي گرم فسفر، 4.3  ميلي گرم آهن ، 53 ميلي گرم منيزيم، 1250 ميلي گرم پتاسيم، 0.7 تيامين، 0.2 ميلي گرم ريبوفلاوين، 1.25 ميلي گرم نياسين، 35 ميلي گرم ويتامين C  دارد.

 

کاربرد دارويي:

سيرتاريخچه طولاني در درمان انواع بيماريها مثل کچلي و غيره دارد. اين گياه قارچ کش،  ضدباکتري، مقوي و ضدعفوني کننده مي باشد. درضمن اين گياه اثرات بازدارنده اي روي انواع  انگلهاي  گرم منفي پاراتيفوئيد– تيفوئيد دارد. سير مسموميتهايي را که به خاطر فلزسرب ايجاد مي شود،  رااز بين مي برد. همچنين فعاليت ضدسرطاني دارد و براي قلب و گردش خون مفيد مي باشد. تحقيقات اخير نشان داده که سير متابوليسم گلوکز را در افراد ديابتي کاهش مي دهد.همچنين حملات قلبي را کاهش مي دهد. از سير بصورت استعمال خارجي براي درمان زخمهاي مختلف  بکار مي رود. يک حبه سير کرم کش ، ضدتنگي نفس،  ضدکلسترول خون، ضدعفوني کننده ، ضداختلاج ، مسهل صفرا، معرق ، ادرارآور ، خلط آور ، تب بر، محرک ، اشتها آور، مقوي و کند کننده گشادشدن رگها مي باشد. 

 

ديگرکاربرد:

از عصاره سير به عنوان حشره کش استفاده مي شود؛ بدين صورتکه 3يا 4 قاشق سوپ خوري سير ريز کرده به همراه دوقاشق سوپ خوري سير رنده شده را در 1 ليترآب مي جوشانيد، بعد از جوشيدن اين ماده را هم زده وبگذاريد به آرامي سرد شود ترکيبي که بدست ميايد بعنوان حشره کش استفاده مي شود. در چين از سير چسبي مي سازند که براي چسباندن شيشه از آن استفاده مي کنند. در ضمن سير بعنوان قارچ کش ، ضد کپک ، زنگ و کرم گوجه فرنگي و سيب زميني بشمار ميايد. همچنين اين گياه حشرات، خرگوش و موش کور را از خود مي راند.

 

جزئيات کاشت:

سير در زمين آفتابي  با زهکش خوب و اسيديته پايين بهتررشد مي کند. خاکي را که  اسيديته آن خيلي پايين باشد را دوست ندارد. اين گياه  PH حدود 4.5 تا 8.3 را تحمل مي کند. غده هاي سير در خاک مرطوب پوسيده مي شوند. اين گياه درجه حرارت 10 درجه سانتي گراد زيرصفر را تحمل مي کند . اين گياه را بايد تا حدي عميق کاشت.  غده دهي سير تحت تاثير دماي محيط نگهداري آن مي باشد بطوريکه انبار سرد با دماي 0 تا 10 درجه سانتي گراد شکل گيري غده را تسريع مي بخشد و انبار با دماي بالاتر از 25 درجه سانتي گراد  غده دهي را تاخير يا اينکه باز مي دارد.  سيرگياهي است که از رشد لگومها جلوگيري مي کند ولي گياهاني مثل هويج ، خانواده رزها، چغندر و بابونه در کنار آن سبز مي شوند. 

 

تکثير:

اگرچه مي توان سير را دراواخر زمستان يا اوايل بهار کاشت ولي عملکرد آن کم مي باشد. معمولا سير را درپاييز مي کارند.

 

 

Scientific name: Allium cepa

Latine name: Onion

3- پياز: (مصرف بيش اندازه پياز در بعضي از پستاندارن بويژه سگ باعث مسموميت مي شود.)

از خانواده   Alliaceae  ، جنس Allium مي باشد

(امام صادق(ع): پياز بلغم و تخمه را برطرف کرده و به نيروي باء مي افزايدو نوعي تب را درمان و لثه را محکم مي کند.)

 

گستره:

آسياي غربي بويژه ايران 

 

ويژگيهاي فيزيکي:

پياز هميشه سبز تا 60 سانتي متر رشد دارد. اين گياه به سرما حساس نمي باشد.  گلدهي در ماههاي خردادوتير مي باشد. گلها دوجنسي و گرده افشاني بوسيله حشرات و زنبور صورت مي گيرد. پياز درخاک شني و لومي با زهکش خوب رشدمي کند. همينطور در خاکهاي اسيدي ، قليايي و خنثي رشد مي کند. پياز در خاکهاي  خيلي  قليايي هم رشد مي کند . اين گياه در سايه  رشد نمي کند.

 

کاربرد غذايي:

پياز را خام يا پخته مصرف مي کنند. اندازه پياز 10 سانتي متر يا بيشتراست. پياز را برش داده و در سالاد و در بين ساندويج مصرف مي کنند. آنرا مي توان پخت يا اينکه بجوشانيد و بعنوان چاشني در سوپ، کباب وغيره استفاده مي شود. برگ را خام يا پخته مصرف مي کنند. از برگ  پياز بهاره که جوان و درحال رشد هستند استفاده مي کنند. با درست پاشاندن بذراز پياز در هر موقعي از سال مي شود استفاده کرد. گل پياز را خام مصرف مي کنند. آنرا به عنوان تزيين کننده سالاد استفاده مي کنند. بذرها را جوانه دار کرده و بعد مي خورند.

 

کاربرد دارويي:

پياز خام اثربهتري روي بدن دارد. پياز کرم کش ، ضداعصاب ، گند زا ، ضد تشنج ، ضدنفخ شکم ، ادرارآور، خلط آور، تب بر، پايين آورنده قند و فشارخون، حل کننده  سنگ آبدان، اشتها آور و مقوي مي باشد. وقتي به طور منظم در رژيم غذايي فرد باشد در درمان گلودرد، حملات قلبي و سخت شدن شرايين بکار مي رود. آن همچنين در درمان عفونت هاي دهاني و پوسيدگي دندان بکارمي رود. پياز پخته را مي توان به صورت ضماد بر روي زخم ها قرار داد. آب پياز در درمان نيش زنبور و زنبو عسل ، گزيدگي، خراش و عارضه هاي پوستي به واسطه قارچ ها تاثير بسزايي دارد. وقتي پياز را حرارت بدهيم آب پياز را قطره قطره در گوش بريزيم براي درمان گوش درد بکارمي رود. آن همچنين به بستن سريع روي زخم ها، شتاب گرفتن درمان و از بين رفتن لکه هاي صورت کمک مي کند.

 

کاربرد ديگر:

اشک پياز دفع کننده حشرات است ، پس با ماليدن آن روي پوست از دست حشرات خلاص شويد. اشک پيازمثل يک زنگار عمل مي کند وآنرا مي توان روي فلز ، ليوان و مس بسابيد تا آنها را جلا بدهد. از پوست رنگ زرد مايل به قهوه اي مي گيرند. گفته مي شود اشک پياز را به پوست سر بماليد که در رشد موها و کاهش طاسي تاثير به سزايي دارد. آن مثل يک آرايش دهنده براي از بين لکه هاي روي صورت کاربرد دارد. يک نوع اسپري از پياز (يک کيلو پياز پوست کنده خردشده را درون آب جوش قرار مي دهيد ) مي سازند که مقاومت گياهان را  به بيماري و انگل ها افزايش مي دهد.

 

جزئيات کاشت:

پياز خاک غني با زهکش خوب و PH حدود6.5(PH  حدود 4.5 تا 8.3 را تحمل مي کند ) ويک محيط آفتابي را ترجيح مي دهد. براي رشد بهتراين گياه ، هواي خنک در مراحل اوليه رشد براي گياه مناسب مي باشد. گياه مقاوم به سرما است ولي طولاني شدن درجه حرارت زير 10 درجه سانتي گراد  به مدت زياد باعث مي شود که پياز به گل برود. رشد مطلوب پياز در درجه حرارت 20 تا 25 درجه صورت مي گيرد. پياز با اکثر گياهان مثل رز، هويج ، چغندرو بابونه سازگاري دارد ولي با لگوم ها نمي سازد. پيازهمنشين بدي با يونجه مي باشد .

 

تکثير:

بذر پاشي اوليه پياز در بهمن ماه و در گلخانه صورت مي گيرد، در بهار آنها را خارج مي کنيد. بذر پاشي اصلي در ماههاي اسفند يا فروردين در محيط بيرون صورت مي گيرد. اين بستر بايد خيلي خوب آماده باشد. بذر پاشي ديگررا مي توان درماه مرداد انجام داد (واريته هايي که مقاوم به سرماي زمستانه هستند مثل پيازهاي ژاپني). پيازچه هاي پياز را در ماههاي اسفند يا فروردين مي کارند. خاک نبايد خيلي غني باشد تا نشاها در اولين سال خيلي رشد کنند. گياه پيازي به اندازه 1 تا 2 سانتي متر  توليد مي کند  و اين پياز در تابستان  بعدي برداشت مي شود آنها را در يک انبار خنک نه سرد بگذاريد تا زمستان گذراني مي کند و بعد آنها را درفروردين ماه بکاريد.        

 

 

Scientific name: Allium cepa ascalonicum

Latine name: shallot

4- موسير: (موادسمي در آن وجود داد که در بعضي از پستاندارن ايجادحساسيت مي کند. اين حساسيت بيشتر در سگ مشاهده شده است.)

از خانواده Alliaceae ، جنس Allium مي باشد.

 

ويژگيهاي فيزيکي:

غده 30 سانتي متر رشد مي کند. موسير به سرما حساس مي باشد. گلها دوجنسي و گرده افشاني بوسيله زنبور و حشرات صورت مي گيرد. موسير در خاکهاي شني و لومي با زهکش خوب رشد مي کند. گياه در خاکهاي اسيدي ، خنثي، قليايي و حتي خيلي قليايي رشد مي کند. موسير مي تواند در سايه رشد کند.

 

کاربرد غذايي:

غده موسير بصورت خام يا پخته مصرف مي شودو اندازه اش بالاي 6 سانتي متر مي باشد. آنرا مي توان به سالاد اضافه کرد و يا اينکه مثل سبزيهاي پختني مصرف نمود. برگهاي موسير را بصورت خام يا پخته مصرف مي کنند. با برداشت برگ از توليد غده به مقدار زياد خود داري  مي شود. گلهاي موسير راخام مي خورند. از گل درتزئين سالاد استفاده مي شود.

 

کاربرد پزشکي:

موسير مثل پياز بويژه وقتي خام مصرف شود، براي فعاليتهاي بدني مفيد مي باشد. پياز موسير، کرم کش، ضدعفوني کننده، ضداختلاج، بادشکن، ادرارآور، خلط آور، تب بر، تنظيم کننده فشارخون، اشتها آور ومقوي مي باشد.وقتي بطور منظم در سيستم غذايي استفاده شود از حکلات ناگهاني قلبي جلوگيري مي کند. پيازهاي پخته را مثل ضماد بر روي زخم مي گذارند. آب تازه موسير، براي درمان نيش زنبورعسل، نيش حشرات و مشکلات قارچي پوستي مفيد مي باشد. اين عصاره به شکل گرفتن بافتهاي زخمي کمک زيادي مي کند. از آن براي برداشتن کک و مک صورت استفاده مي کنند.

 

کاربرد ديگر:

عصاره گياه دافع حشرات مي باشد. از پوست غده موسير، رنگ قهوه اي مايل به زرد مي گيرند. وقتي آنرا به پوست سر بمالانيد بيمويي را درمان مي کند.

 

جزئيات کاشت:

موسير محيط آفتابي و خاک زهکشي شده را ترجيح مي دهد. آن در خاکهاي سنگين رسي رشد نمي کند. اين گياه PH حدود 4.5 تا 8.3 را تحمل مي کند. اين گياه اغلب بوسيله غده تکثير مي شود. موسير با هويج ، گل رز، چغندر و بايونه رشد مي کند اما با لگومها رشد نمي کند.موسير همنشيني بدي با يونجه مي باشد.

 

تکثير:

غده هاي موسير را در اواخر زمستان و اوايل بهار در زمين  اصلي بکاريد.

 

 

 

Anacardiaceae

 

Scientific name: Rhus glabra

Latine name: Smooth Sumach

5- سماق: (شيره بعضي از گونه هاي سماق باعث ايجاد جوش در افراد حساس مي شود.)

از خانواده   Anacardiaceae ، جنس Rhus مي باشد.

 

گستره:

آمريکاي شمالي

 

ويژگيهاي فيزيکي:

يک درختچه خزان پذير تا 3 متر رشد مي کند . اين گياه نسبت به سرما حساس مي باشد. گلدهي سماق در ماههاي تير ومرداد ورسيدگي بذرآن در ماههاي شهريور ومهرمي باشد. گلها دوپايه و  گرده افشاني بوسيله زنبور صورت مي گيرد. گياه خود گرده افشان نمي باشدوبراي طبيعت جذاب مي باشد. سماق در خاکهاي  شني، لومي و رسي با زهکش خوب رشد مي کند. در ضمن در خاکهاي فقيرهم رشدمي کند. گياه درخاکهاي اسيدي، خنثي و قليايي رشدمي کند. سماق نمي تواند در سايه رشد کند. گياه در برابر بادهاي قوي مقاوم مي باشد ولي در برابر بادهاي بحري مقاوم نمي باشد.

 

کاربرد غذايي:

ميوه سماق را بصورت خام يا پخته مصرف مي کنند. مزه ميوه ترش مي باشد، بنابراين جايگزين آبليمومي شود. ميوه نسبتا کوچک است ولي پانيکولهاي زيادي توليد مي کند که به راحتي برداشت مي شوند. وقتي ميوه را به مدت 10 تا 30 دقيقه در آب داغ يا سرد قرار دهيد، نوشيدني مثل ليموناد(بدون هيچ گاز) درست مي شود. پوست ريشه راجدا کرده وبصورت خام استفاده مي کنند. در استفاده از آن بايد دقت لازم را کرد. شاخه هاي جوان را بدون پوست وبه صورت خام مصرف مي کنند. در استفاده از آن بايد دقت لازم را کرد.

 

کاربرد دارويي:

از سماق به عنوان داروي قابض و ضدعفوني کننده استفاده مي کنند. از پوست يا ريشه آن چايي ساخته مي شود که مقوي، ضدعفوني کننده، داروي قابض، شيرافزا، منعقدکننده خون، محمر و نيروبخش مي باشد. همچنين دردرمان اسهال، تب، ضعف عمومي بدن،زخمهاي درون دهان، خونريزي مقعدي وسقوط رحم بکارمي رود. آنرا غرغره کرده و در درمان گلودرد بکار مي برند. پوست پودر شده سماق بصورت ضماد بر روي زخمهاي قديمي گذاشته مي شود. دم کرده سماق  در درمان سرماخوردگي، گلودردها، دفع ادرار دردناک و اسهال خوني کاربرد دارد. ريشه را در پاييز برداشت کرده ،خشک نموده و بعدا مصرف مي کنند. جوشانده شاخه با بذر در درمان خارش هاي سر بکار مي رود. شيرابه آن بصورت ضماد بر روي زخمها قرارمي گيرد. چايي که ازبرگها مي سازند در درمان زخمهاي لثه و وقتي به روي لبها بسابند زخمهاي روي لب را درمان مي کند. دانه ها ادرارآور، قاعدگي آور، قي آور، مسهل و تب بر مي باشد. دم کرده شکوفه به عنوان دهان شوي براي درآوردن دندان نوزادان بکار مي برند. دم کرده شکوفه ها براي درد چشمها مفيد مي باشد.

 

کاربرد ديگر:

برگ(10 تا 25%)، شاخه هاي ريز و ريشه سرشار ازتانن مي باشند. برگهارادر پاييز جمع آوري کرده وازآن رنگ قهوه اي مي گيرند. از ميوه رنگ سياه وقرمزمي گيرند. ازبرگ، پوست و ريشه رنگ سياه مي گيرند. ازريشه هايي که در بهار کنده مي شود رنگ زرد مي گيرند. از بذر روغن مي گيرند که از آن شمع مي سازند. گياه سيستم ريشه اي وسيعي دارد که خاک را حفظ مي کند .

 

جزئيات کاشت:

سماق در خاکهاي زهکشي شده ويک محيط آفتابي بهتررشد مي کند. وقتي گياه درخواب باشد تا 25 درجه زير صفر را تحمل مي کند ولي گياه جوان ممکن است در برابر سرما صدمه ببيند.

 

تکثير:

بهتر است بذرسماق تا موقعيکه برسد در شاسي سرد نگهداري شود. بذر را به مدت 24 ساعت در آب داغ خيسانده (استرافيکاسيون 80 تا 90 درجه اي که بعد ازآن بگذاريد به آرامي سرد شود) که باعث مي شودعوامل بازدارنده جوانه زني بذراز بين برود. تا وقتيکه اين جوانه ها به قدر کافي بزرگ شودازآنها مراقبت کنيد. جوانه ها را در گلدانهاي مجزا کاشته و آنها را درگلخانه نگهداري کنيد. گياه را در اواخر بهار يا اوايل تابستان بعد ازسرماي بهاره در زمين اصلي بکاريد. در ماه هاي تيرو مرداد از چوبهاي نيمه بالغ قلمه پاشنه دار به اندازه10 سانتي متر تهيه کرده ودر شاسي نگهداري کنيد. درآذرماه قلمه ريشه به اندازه 4 سانتي متربريده ودر گلدان، بصورت عمودي در گلخانه نگهداري کنيد. پاجوشها را از اواخر پاييز تا زمستان مي گيرند. 

 

 

Araceae

 

Scientific name: Acorus calamus

Latine name: Sweet Flag

6- اگير ترکي: (ريشه تازه آن سمي است. وقتي در پزشکي از آن استفاده مي کنند روغن هاي اسانس دارايزوله آنرا نبايد استفاده کرد. اين روغن اسانس دار  که در ريشه وجود دارد سمي و سرطان زا مي باشند. گونه هاي تري پلوئيد آن در آسيا پيدا شده ولي گونه هاي ديپلوئيد آن در آمريکاي شمالي و سيبري است که اين مواد سمي را ندارد.)

از خانواده   Araceae ، جنس Acorus مي باشد.

 

گستره:

اروپا ، آسيا و آمريکاي شمالي

 

ويژگيهاي فيزيکي:

گياه دوساله تا يک متر رشد مي کنند. اين گياه به سرما حساس نمي باشد. گلدهي آن درماه ارديبهشت تا خرداد و رسيدگي بذرازخرداد تا تيرماه صورت مي گيرد. گلها دوجنسي وگرده افشاني بوسيله حشرات صورت مي گيرد. گياه خاکهاي شني ، لومي و رسي را ترجيح مي دهد. در ضمن در خاکهاي اسيدي، خنثي و قليايي رشد مي کند. آن در سايه رشد نمي کند ولي درآب مي توانند رشد کنند.

 

کاربرد غذايي:

ريزوم اگيرترکي قندي است و در شيريني جات ازآن استفاده مي کنند. پوست ريزوم را کنده، تلخي آنرا ازبين مي برند و مثل ميوه آنرا مي خورند. آنرا وقتي برشته کنند مثل يک سبزي دلپذيرآنرا مصرف مي کنند. ريزوم سرشار ازنشاسته است و ريشه 1% روغن  دارد که به عنوان چاشني غذايي استفاده مي شود. ريشه گلوکوزيد تلخ هم دارد. ريزوم پودر شده طعم ادويه اي دارد که مي تواند جايگزين زنجبيل، دارچين وجوز شود. مقدار کمي از ريزوم پودر شده را در چاي براي طعم دادن به آن مي ريزند. گل آذين جوان و تازه آن به خاطر شيرينيش توسط بچه ها خورده مي شود. برگهاي جوان را مي پزند. برگهاي تازه 0.078% اسيداکساليک دارد. بخشهاي دروني ساقه هاي جوان هم خام خورده مي شود(در سالاد).

 

کاربرد دارويي:

اگير ترکي درآريزونا خوراک مطلوب براي جوان کردن سيستم عصبي و مغزي است، همچنين در درمان سوءهاضمه هم بکار برده مي شود. اگر چه ريشه خاصيت سرطان زايي دارد، ولي تسکين دهنده، مقوي غرايز جنسي، خوشبو کننده، داروي ضد نفخ، عرق آور، قاعدگي آور، خلط آور،  تب بر، توهم زا، کم کننده فشار خون، مسکن، محرک، اشتها آور و ضد کرم نيز مي باشد.  همچنين از آن در درمان ناراحتيهاي گوارشي ، برونشيت  وسينوزيت استفاده مي کنند. گفته مي شود اگيربه طرزعجيبي اشتها را زياد مي کند و سفارش شده که ازآن براي درمان بي اشتهايي استفاده شود. در مقدار کم اسيد معده را کم مي کند  ولي اگر در مقداربالا مصرف شود ترشح معده را افزايش مي دهد. اگر از آن به مقدار زيادي مصرف شود دل آشوبي واستفراغ را به همراه دارد. اين گياه براي درمان جوشهاي پوستي ، رماتسيم و درد هاي عصبي هم بکار مي رود. دم کرده ريشه سبب سقط جنين مي شود. جويدن ريشه سبب کاهش درد دندان مي شود. آن درمان   کننده دردهاي مفاصل، سرطان، تشنج، اسهال، بدي گوارش و بيماري صرع است. جويدن ريشه بوي تنباکو را ازبين مي برد. ريشه هاي دو تا سه ساله پوک و خشن هستند. اين ريشه ها را در اواخر پاييز يا اوايل بهار بريده و خشک مي کنند. ريشه خشک شده 70% وزن خود را از دست مي دهد.

 

کاربرد ديگر:

از برگهاي اگير ترکي سبد يا حصير مي سازند. از روغن آن حشره کش مي سازند که بر عليه حشرات و مگس هاي خانگي بکار مي رود، وقتي اين حشره کشها را درون انبار روي برنج بگذاريد ، شپشه برنج را دفع مي کند.

 

جزئيات کاشت:

در خاکهاي لومي يا آب هاي کم عمق و محيط آفتابي و PH حدود 5.5 تا 7.5 رشد مي کند .

 

تکثير:

بهتر است بذر تا موقعي که برسد درون شاسي سرد نگهداري شود. درون گلدان را تا 3 سانتي متر  پرآب بکنيد. تا موقعيکه گياه به قدر کافي رشد کند و زمستان گذراني کند درون شاسي سرد نگهداري بکنيد. دربهار قبل از شروع رشد تقسيم را انجام دهيد. اگير را درهرموقعي ازفصل رشد که بخواهيد ، مي توانيد به زمين اصلي انتقال دهيد.

 

 

Araliaceae

 

Scientific name: Aralia nudicaulis

Latine name: Wild Sarsaparilla

7- عشبه بياباني:

از خانواده   Araliaceae ، جنس Aralia مي باشد.

 

گستره:

آمريکاي شمالي

 

ويژگيهاي فيزيکي:

گياه دائمي تا40 سانتي متررشد مي کند. اين گياه نسبت به سرما حساس مي باشد. گلدهي در ماه خرداد و رسيدگي  بذردرماههاي مرداد تا شهريور صورت مي گيرد. گلها دوجنسي وگرده افشاني  بوسيله زنبورصورت مي گيرد.

 

کاربرد غذايي:

ساقه زيرزميني عشبه بياباني را به صورت چاشني استفاده مي کنند.طعم آن شيرين و بوي خوبي دارد. ساقه هاي جوان را مثل سبزيهاي معطر مي پزند. از ريشه آن چاي مي سازند. ريشه را در آب مي جوشانند تا رنگ آب قهوه اي مايل به قرمز شود. از ميوه عشبه ژله مي سازند. اندازه ميوه 6 ميلي متر است.

 

کاربرد دارويي:

ريشه عشبه بياباني مقوي، عرق آور، ادرارآور، محرک و تقويت کننده مي باشد. همچنين براي درمان بيماريهاي ريوي، آسم، رماتيسم بکارمي رود. آنرا بصورت ضماد بر روي  محل هاي رماتيسمي، زخمها، جراحت ها، سوختگي، خارش پوست و اکزما قرارمي دهند. ريشه را در اواخر تابستان و پاييز جمع آوري کرده ، خشک نموده و بعدا مصرف مي کنند. يک نوشيدني از ريشه سابيده مي گيرند که براي درمان انواع  سرفه ها بکار مي رود. يک دارو از ريشه عشبه بياباني مي سازند که براي درمان آماس مثانه بکار مي رود.

 

جزئيات کاشت:

عشبه بياباني خاک لومي عميق و محيط تا حدي سايه را دوست دارد. اين گياه نسبت به سرما حساس مي باشد .

 

 تکثير:

بذرعشبه را درون شاسي سرد بکاريد. بذرهاي انبارشده نياز به 3تا 5 ماه استرافيکاسيون سرد دارند. بذور در درجه حرارت 20درجه در عرض 1 تا 4 ماه جوانه مي زنند. گياه را در گلدانهاي مجزا درون گلخانه ، در زير نور آفتاب رشد مي دهيد تا زمستان سپري شود. وقتي گياه 25 سانتي متر شد در اواخر بهار يا اوايل تابستان  آنرا مي توان درمحيط اصلي اش کاشت. قلمه زني ريشه هاي 8 سانتي متري در ماه آذرصورت مي گيرد. اين ريشه ها را درون شاسي سرد قرار مي دهيد.  در ماههاي اسفند وفروردين ريشه ها را به طور واژگون درون شن و گلدان مي گذاريد. تقسيم پاجوش در زمستان بعدي انجام مي گيرد بدين صورت که پاجوشها را مستقيم در محيط اصلي مي کاريد.      

 

 

Scientific name: Aralia racemosa

Latine name: American Spikenard

8- آراليا:

از خانواده   Araliaceae ، جنس Aralia مي باشد.

 

گستره:

آمريکاي شمال شرقي

 

ويژگيهاي فيزيکي :

گياه دائمي  تا 180 سانتي متر رشد مي کند. حساس به سرمامي باشد. گلدهي در خردادماه صورت مي گيرد. گلها دوجنسي و گرده افشاني بوسيله زنبورها صورت مي گيرد. آراليا خاکهاي شني، لومي و رسي را ترجيح مي دهد. اين گياه درخاکهاي اسيدي، خنثي و قليايي رشد مي کند. اين گياه در محيط کاملا آفتابي  يا محيط تاحدي سايه رشد مي کنند.

 

کاربرد غذايي:

شاخه هاي جوان آراليا را مي پزند. آنرا همانند سبزيهاي معطر مصرف مي کنند. ريشه آراليا را مي پزند. ريشه بزرگ و تند مي باشد و در سوپ بکار مي رود. ميوه را بصورت خام يا پخته مصرف مي کنند. آنرا درون ژله مي ريزند. اندازه ميوه در حدود 4 ميلي متر مي باشد.

 

کاربرد دارويي:

آراليا خيلي مقوي مي باشد. ريشه مقوي، معرق، ادرارآور ومحرک مي باشد. ازگياه براي درمان   مشکلات ريوي، تنگي نفس و رماتيسم استفاده مي کنند. آراليا بصورت ضماد بر روي رماتيسم و مشکلات پوستي مثل اکزما قرار مي گيرد. ريشه را دراواخر تابستان وپاييزخشک کرده وبعدا بکار مي برند. از ريشه و ميوه ضماد مي سازند که در زخمها، سوختگي، خارشهاي پوستي و غيره بکار مي رود.

 

کاربرد ديگر:

آراليا گياهي است که به آساني رشد مي کند. در محيط هاي آفتابي وکمي سايه ودر خاک غني رشد موفقي دارد.

 

تکثير:

بذر را تا موقعي که برسد درون شاسي سرد نگهداري کنيد. بذرانبارشده را به مدت 3 تا 5 ماه استرافيکاسيون سرمايي دهيد. جوانه زني در دماي20 درجه سانتي گراد به مدت 1 تا 4 ماه طول مي کشد. وقتي آنها به قدر کافي بزرگ شدند، در گلدانهاي مجزا کاشته و درمحيط آفتابي درون گلخانه بگذاريد تا زمستانگذراني صورت بگيرد. در اواخر بهار يا اوايل تابستان وقتي اندازه گياه به 25 سانتي متررسيد آنها را به زمين اصلي انتقال دهيد. درآذرماه قلمه ريشه به طول 8 سانتي متر  گرفته و آنها را درشاسي سرد بکاريد. تقسيم پاجوشها در اواخر زمستان صورت مي گيرد. اگر نياز بود ، پاجوشها را مستقيما در زمين اصلي بکاريد.

 

 

 

Scientific name: Eleutherococcus senticosus - (Rupr.&Maxim.)Maxim. ,

 Latine name: Siberian Ginseng

9- جنسه:

از خانواده Araliaceae ، جنس Eleutherococcus مي باشد.

 

گستره:

شرق آسيا

 

ويژگيهاي فيزيکي:

درختچه برگ ريز تا 2 متر رشد مي کند. گلها دو جنسي و گرده افشاني بوسيله حشرات صورت مي گيرد.جنسه در خاکهاي شني ، لومي ، رسي و حتي در خاکهاي فقير رشد مي کند. اين گياه در خاکهاي اسدي ، خنثي و قليايي رشد مي کند. آن در محيط بدون سايه و نيم سايه رشد مي کند.جنسه در برابر آلودگيهاي محيطي مقاوم مي باشد.

 

کاربرد غذايي:

برگهاي جوان و جوانه هاي جنسه را مي پزند. برگ خشک شده گياه جايگزين چاي مي شود.

 

کاربرد دارويي:

جنسه تقويت کننده قوي مي باشد. از ان بيشتر براي درمان بدمزاجي استفاده مي کنند. جنسه يک ادويه تلخ وشيرين مي باشد. جنسه حافظه را زياد و عمر انسان را افزايش مي دهد. ريشه و پوست ريشه نيروبخش براي بدن، کم کننده قند خون ، مقوي  و رگ گشا مي باشد. آن همچنين براي زودتر شفا يافتن بيمار و مشکلات يائسگي، تنشهاي روحي و جسمي و ضعفهاي پيري کاربرد دارد. همچنيني سيستم دفاعي بدن را تقويت مي کند. جنسه بدن را در برابر تشعشعات خورشيدي حفظ مي کند. بچه ها نبايد اين گياه را مصرف کنند و همچنين نبايد استفاده از آن 3 هفته طول بکشد. ريشه جنسه را در پاييز برداشت کرده ، خشک نموده و بعدا مصرف مي کنند.

 

جزئيات کاشت:

جنسه در خاک سبک و غني از هوموس و همچنين محيط حفاظت شده در برابر بادهاي شمالي و شرقي رشد مي کند. گياه در برابر دماي 15 درجه زيرصفر مقاوم مي باشد. در چين و روسيه جنسه را بخاطر خواص دارويي آن کشت مي کنند.

 

تکثير:

بذر را تا موقعيکه که در پاييز مي رسد ، درون شاسي سرد نگهداري کنيد. بذور به آرامي جوانه مي زند. بذرهاي انبار شده به 6 ماه استرافيکاسيون گرمايي و 3 ماه استرافيکاسيون سرمايي نياز دارد. جوانه ها را در گلدانهاي مجزا کاشته و تا موقعيکه بقدرکافي رشد بکند در نور آفتاب و يا درون شاسي سرد نگهداري بکنيد. گياه را در اواخر بهار يا اوايل تابستان خارج کنيد. در ماههاي تير و مرداد از چوبهاي نيمه بالغ قلمه بگيريد و درون شاسي بگذاريد. در طول فصل رشد از چوب رسيده قلمه به اندازه 15 تا 30 سانتي متر گرفته مي شود و آنها را درون شاسي سرد بگذاريد. در اواخر زمستان قلمه ريشه گرفته مي شود. . تقسيم پاجوشها در طول دوره خواب صورت مي گيرد.

 

 

Aristolochiaceae

 

Scientific name: Asarum canadense

Latine name: Snake Root

10- ريشه مار: (برگها سمي هستند. بعضي از مردم با دست زدن برگهاي آن دچارآماس پوست مي شوند.)

ازخانواده Aristolochiaceae ، جنس Asarum مي باشد.

 

گستره:

آمريکاي شمال شرقي

 

ويژگيهاي فيزيکي:

گياه دائمي خزان پذير تا10 سانتي متررشد مي کند. گلدهي در ريشه مارارديبهشت ماه مي باشد. گلها دوجنسي و گرده افشاني بوسيله حشرات صورت مي گيرد. اين گياه خاک شني، لومي و رسي با زهکش خوب را مي پسندد. ريشه ماردر خاکهاي اسيدي، خنثي و قليايي رشد مي کند . همچنين آن در محيط کاملا آفتابي ويا تاحدي سايه  رشد مي کند .

 

کاربرد غذايي:

ساقه هاي زير زميني و گلهاي ريشه مار را به جاي زنجبيل استفاده مي کنند. از ريشه وقتي کاملا خشک است ادويه تند مي سازند. بهتر است ريشه را در پاييز برداشت کنيد و بعد آنرا خشک نموده و بعدا مصرف کنيد.

 

کاربرد دارويي:

ريشه مار توسط مردم بومي آمريکاي شمالي براي درمان بعضي از بيماري هاي مزمن بکار مي رود. ريشه کرم کش، ضدنفخ، معرق، ادرارآور، خلط آور، سوزش آور، اشتها آورومقوي مي باشد. همچنين دردرمان دردهاي طولاني مدت قفسه سينه، تنگي نفس، سرفه، استسقا، تشنج هاي دردآوروجوشانده  يا ضماد آن دردرمان زخمها بکار مي رود. ريشه گياه ، آنتي بيوتيک دارد که بر ضد باکتري وقارچها بکار مي رود. بومي هاي آمريکاي شمالي ، ريشه وريزوم را به همراه مقدار کمي آب به مدت طولاني جوشانده واز آن يک نوشيدني مي سازند که براي جلوگيري از آبستني کاربرد زيادي دارد.

 

کاربرد ديگر:

ريشه گياه را کمي برشته مي کنند سپس آنرا بصورت پودر کرده و برروي لباس مي چکانند که باعث بوي خوشي در لباس مي شود. زمين را بخوبي پوشش مي دهد.

 

جزئيات کاشت:

ريشه مار خاک خنثي متمايل به اسيدي ومحيط آفتابي را ترجيح مي دهد. اين گياه درجه حرارت 25 درجه زيرصفر را تحمل مي کند . گلها بدبو وگياه خود بذرپاش مي باشد.

 

تکثير:

تا موقعيکه که بذرها برسد آنها را درون شاسي سرد نگهداري کنيد. بذرهاي انباري را سه هفته استرافيکاسيون سرمايي کرده و در اواخر زمستان در زمين بکاريد. بذر در درجه حرارت 18 درجه به مدت 1 تا 4 ماه جوانه مي زند. تا وقتيکه گياه بزرگ شود از آنها مراقبت مي کنيد، بعد گياه را در گلدانهاي مجزا ودرسايه آفتاب درون گلخانه بکاريد تا زمستان بگذرد. دراواخر بهار وقتي گياه به قدر کافي بزرگ شد آنرا در زمين اصلي مي کاريد. تقسيم در بهار يا پاييز صورت مي گيرد. بهتراست قسمتهاي بريده شده را درون گلدان و در محيط آفتابي گلخانه بکاريد تا اينکه به خوبي رشد کند.

 

 

Asclepiadaceae

 

Scientific name: Asclepias tuberose

Latine name: Pleurisy Root

11- استبرق: (حيوانات اهلي معمولا از خوردن آنها جلوگيري مي کنند. اگر به مقدار زياد خورده شود، سمي مي باشد. مصرف مقدار زياد آن باعث اسهال و استفراغ مي شود.)

از خانواده   Asclepiadaceae ، جنس  Asclepias مي باشد.

 

گستره:

آمريکاي شمالي

 

ويژگيهاي فيزيکي:

گياه دائمي تا 75 سانتي متر  رشد مي کند . گلدهي از تير تا شهريور ماه مي باشد. گلها دوجنسي و گرده افشاني بوسيله زنبور، حشرات و پروانه ها صورت مي گيرد. استبرق درخاکهاي شني و لومي بازهکش خوب رشد مي کند. استبرق درخاکهاي اسيدي، خنثي وقليايي رشد مي کند. اين گياه در محيط بدون سايه  يا تاحدي سايه  رشد مي کند .

 

کاربرد غذايي:

در مصرف آن بايد دقت لازم را کرد. جوانه هاي گل، شاخه هاي جوان، غلاف بذر جوان و ريشه را مي پزند. 

 

کاربرد دارويي:

ريشه تلخ استبرق خلط آور، ضداختلاج ، ضدنفخ، ادرارآور، معرق ومقوي مي باشد. ازريشه هاي  پودر شده استبرق ضمادي مي سازند که در درمان ورم، سوختگي، زخمها، لنگي اندام بدن و غيره بکار مي رود.

 

کاربرد ديگر:

از پوست استبرق، فيبري مي گيرند که ازآن ريسمان و لباس مي سازند. از ابريشم بذردر لباس سازي استفاده مي کنند. بذر 21%  روغن نيمه خشک دارد.

 

جزئيات کاشت:

استبرق خاک سبک، غني و زهکش شده را ترجيح مي دهد. اين گياه دماي20 درجه زير صفر را تحمل مي کند. استبرق گياه تزئيني مي باشد. گلهاي آن حشرات را به تله مي اندازند.

 

تکثير:

بذر را تاموقعيکه در پاييز يا اواخر زمستان مي رسد در گلخانه نگهداري کنيد. بذر نياز به دو تا سه هفته استرافيکاسيون سرمايي دارد. در دماي 20 درجه در مدت 1 تا 3 ماه جوانه مي زند. وقتي گياهچه ها بزرگ شدند ، آنها را در گلدانهاي مجزا درون گلخانه کاشته تا اولين زمستان آن بگذرد. از گياه مراقبتهاي لازم را بکنيد تا گياه به خوبي استقرار يابد ، بعدا گياه را در اواخر بهار يا اوايل تابستان  به زمين اصلي انتقال بدهيد. تقسيم گياه در بهار صورت مي گيرد. قسمتها را درگلدانهاي جدا و در محيط آفتابي  در گلخانه کاشته تااينکه بخوبي ريشه بزند. قلمه هاي پايه اي  را در بهار مي گيرند. از گياه بايد مراقبتهاي لازم را کرد.

 

 

Asparagaceae

 

Scientific name: Asparagus officinalis

Latine name: Asparagus

12- مارچوبه:

از خانواده   Asparagaceae ، جنس Asparagus مي باشد.

 

گستره:

اروپاي غربي

 

ويژگيهاي فيزيکي:

گياه دائمي  تا 1.5 متر رشد مي کند. اين گياه به سرما حساس نمي باشد. گلدهي در ماه مرداد و رسيدگي بذر درماههاي شهريورومهر ماه  مي باشد. گلها دو پايه وگرده افشاني بوسيله زنبورها صورت مي گيرد. اين گياه خودگشن نمي باشد. مارچوبه خاک شني، لومي ورسي با زهکش خوب را ترجيح مي دهد. درضمن درخاکهاي اسيدي، خيلي اسيدي، خنثي قليايي وخيلي قليايي و خاک شور رشد مي کند. اين گياه در محيط تا حدي سايه يا بدون سايه رشد مي کند. مارچوبه خاک مرطوب رادوست دارد. مارچوبه در برابر بادهاي بحري مقاوم مي باشد.

 

کاربرد غذايي:

ساقه هاي جوان مارچوبه را بصورت خام يا پخته مصرف مي کنند. ساقه ها را در بهار برداشت مي کنند. گياه نر بهترين ساقه را دارد. ساقه را با آب مي جوشانند يا اينکه بخار پزمي کنند و همانند سبزي مصرف مي کنند. ساقه منبع پروتئين مي باشد. دانه برشته شده مارچوبه جايگزين قهوه مي شود. هر 100 گرم ساقه مارچوبه ، 540 ميلي گرم ويتامين A دارد.

 

کاربرد دارويي:

مارچوبه حدود 2000 سال است که کشت مي شود. ساقه و ريشه آن اثر پاک کنندگي و تصفيه سازي روي قسمتهاي شکمي، کليه ها وکبد دارد. گياه ضد تشنج، مسهل، تسکين دهنده، معرق، ادرارآور، آرام بخش و مقوي مي باشد. ريشه مارچوبه ، معرق، ادرارآورشديد وضديبوست مي باشد. دم کرده ريشه در درمان يرقان و بيماريهاي کبدي کاربرد دارد. به خاطر ادرارآور بودن آن در درمان التهاب مثانه بکار مي رود. آن همچنين در درمان  سرطان بکار مي رود؛ فشارخون را پايين مي برد. ريشه هاي مارچوبه را در اواخر بهار برداشت کرده وآنرا خشک نموده تا بعدا مصرف کنند. بذرمارچوبه خاصيت آنتي بيوتيکي دارد. گياه داراي اسيدآسپارژيک است که نماتدکش و ضد کرم هاي پهن مي باشد.

 

جزئيات کاشت:

مارچوبه در باغ به خوبي رشد مي کند. اين گياه خاک لومي غني زهکش شده ، PH حدود 6.5 يا بيشتر(PH حدود 4.2 تا 8.2 را تحمل مي کند.) و محيط آفتابي را بهتر مي پسندد. مارچوبه همنشين خوبي با گوجه فرنگي، جعفري وريحان مي باشد. وقتي اين گياه با گوجه رشد مي کند، گوجه از هجوم سوسک مارچوبه جلوگيري مي کند؛ مارچوبه هم از نفوذ نماتدها جلوگيري مي کند  که براي گوجه فرنگي مضر مي باشد.

 

تکثير:

بذر مارچوبه را به مدت 12 ساعت در آب گرم خيسانده  و در بهار بکاريد يا اينکه تا موقعي که برسد در پاييزودرون گلخانه بکاريد. اگر بذر در درجه حرارت 25 درجه باشد به مدت 3 تا 6 هفته جوانه مي زند. جوانه ها را تا وقتي که به حدکافي رشد کنند در گلدانهاي مجزا قرار داده و آنرا در شرايط آفتابي درون گلخانه براي زمستان گذراني نگهداري بکنيد. در اواخر بهار يا اوايل تابستان گياه را درون بستر کشت بکاريد تکثير تقسيمي در اوايل بهار وقتي که گياه شروع به  رشد مي کند انجام مي گيرد.    

    

 

Balsaminaceae

 

Scientific name:Impatiens pallida

Latine name: Pale Jewelweed

13- گل حنا: (خوردن يکمرتبه مقدار زيادي از اين گياه به خاطر محتويات معدني اش (اکسالات کلسيم) خطرناک مي باشد. خام خوردن آن خطرناک مي باشد ولي گياه پخته يا خشک شده بيشتر خطرناک مي باشد. افراي که بيماريهاي رماتيسمي، ورم مفاصل ، نقرس ، سنگ کليه و زيادي ترشح اسيدي دارنددر خوردن آن بايد دقت لازم را بکنند.)

از خانواده   Balsaminaceae ، جنس Impatiens مي باشد.

 

گستره:

آمريکاي شمال شرقي

 

ويژگيهاي فيزيکي:

گياه يکساله تا 150 سانتي متر  رشد مي کند. گلها دوجنسي وگرده افشاني بوسيله حشرات صورت مي گيرد. گل حنا درخاکهاي  شني، لومي، رسي  وخيلي رسي با زهکش خوب رشد مي کند. اين گياه در خاکهاي اسيدي، خنثي ، قليايي وخيلي قليايي رشد مي کند . اين گياه در محيط بدون سايه و تاحدي سايه  رشد مي کند .

 

کاربرد غذايي:

برگهاي جوان و شاخه هاي گل حنا را مي پزند. در خوردن آن بايد دقت لازم را کرد.

 

کاربرد دارويي:

کل گياه ادرارآور، قي آور و مسهل مي باشد. شيره آن براي درمان سوزشهايي که بواسطه گزنه و پيچک اتفاق مي افتد، بکار مي رود. آن همچنين در درمان زگيل، ميخچه، عفونتهاي قارچي وبواسير بکار مي رود.

 

کاربرد ديگر:

از گل حنا قارچ کش مي سازند.

 

جزئيات کاشت:

گل حنا در هرخاک خوبي رشد مي کند. در خاکهاي رسي سنگين هم رشد مي کند . گياهي است که دماي 5 درجه زيرصفر را تحمل مي کند .

 

تکثير:

بذرپاشي در بهار درون گلخانه صورت مي گيرد. تا وقتي بزرگ شوند از آنها مراقبت بکنيد. بعد جوانه ها را در گلدانهاي مجزا بکاريد و در تابستان  به زمين اصلي انتقال  بدهيد.

 

 

Berberidaceae

 

Scientific name: Berberis aristata

Latine name: Chitra

14- زرشک:

از خانواده   Berberidaceae ، جنس Berberis مي باشد.

 

گستره:

شرق آسيا

 

ويژگيهاي فيزيکي:

درختچه هميشه سبز زرشک تا 3.5 متر رشد مي کند. اين گياه به سرما حساس نمي باشد. در تمام طول سال برگهاي خود را حفظ مي کند . گلدهي در ارديبهشت ماه مي باشد. گلها دوجنسي وگرده افشاني بوسيله حشرات صورت مي گيرد. زرشک خودگرده افشان مي باشد. زرشک درخاکهاي  شني، لومي، رسي و حتي خيلي رسي رشد مي کند. اين گياه در خاکهاي اسيدي، خنثي و قليايي هم رشد مي کند. زرشک در محيط بدون سايه و تاحدي سايه رشد مي کند .

 

کاربرد غذايي:

ميوه زرشک را بصورت خام يا پخته مصرف مي کنند. طعم ميوه خيلي خوب است اگرچه به خاطر دانه اش تلخ مي باشد. بچه ها ميوه آنرا دوست دارند. در هند و ايران آنرا خشک کرده و مثل کشمش مصرف مي کنند. ميوه2.3گرم پروتئين، 12% شکر، 2% خاکستر، 0.6% تانن،0.4% پکتين دارد. به ازا هر 100 گرم عصاره زرشک ، 4.6 ميلي گرم ويتامين سي وجود دارد. جوانه هاي گل را به سس اضافه مي کنند.

 

کاربرد دارويي:

پوست ريشه، ساقه وچوب زرشک محلل، ضداختلاج، بازکننده مانع، معرق، ضديبوست، داروي چشم درد ومقوي مي باشد. دم کرده آن دردرمان مالاريا، دردهاي چشمي، بيماريهاي پوستي، ازيادخون در رحم، زردي و اسهال بکار مي رود. آنرا نبايد همراه شيرين بيان مصرف کرد زيرا اثر بربرين (ضدتومور) آن از بين مي رود .

 

کاربرد ديگر:

از ريشه وساقه زرشک رنگ زرد مي گيرند. اين گياه منبع مهم تانن و مواد رنگي مي باشد. شاخه هاي پرخار آن به عنوان حفاظ مزارع استفاده مي شود.

 

جزئيات کاشت:

زرشک در خاک لومي مرطوب ودرسايه آفتاب بهتررشد مي کند. اين گياه زمستانهاي سرد را به راحتي تحمل مي کند .

 

تکثير:

بهتر است بذر زرشک را تا موقعيکه برسد درون شاسي سرد نگهداري کنيد. اين بذر دراواخر زمستان يا اوايل بهار جوانه مي زند. بذرهاي انبار شده نياز به استرافيکاسيون دارد. وقتي گياه به قدر کافي بزرگ شد، آنها را در گلدانهاي مجزا کاشته و براي زمستان آنها را درون شاسي سرد يا در گلخانه نگهداري کنيد. در اواخر بهار يا اوايل تابستان بعدازسرماي بهاره وقتي اندازه گياه به 20 سانتي متر رسيد ، آنها را به زمين اصلي انتقال بدهيد. در ماههاي تير ومرداد قلمه هاي چوب نيمه بالغ را بريده و در شاسي نگهداري بکنيد. در ماههاي مهر و آبان قلمه هاي پاشنه دار بالغ را در طول فصل رشد بريده و در شاسي سرد نگهداري  کنيد.

 

 

Scientific name: Mahonia aquifolium

Latine name: Oregon grape

15- ماهونيا:

از خانواده Berberidaceae ، جنس Mahonia مي باشد.

 

گستره:

آمريکاي شمال غربي

 

ويژگيهاي فيزيکي:

درختچه هميشه سبز تا 2 متر رشد مي کند. ماهونيا برگها را درتمام طول سال حفظ مي کند. گلدهي از اسفند تا ارديبهشت، و رسيدگي  بذر در ماههاي مرداد و شهريورصورت مي گيرد. گلها دوجنسي وگرده افشاني بوسيله حشرات صورت مي گيرد. گياه خود گرده افشان مي باشد. ماهونيا در خاکهاي شني، لومي، رسي و حتي خيلي رسي رشد مي کند. اين گياه در خاکهاي اسيدي، خنثي و قليايي رشد مي کند. اين گياه در محيط کاملا آفتابي، نيمه آفتابي وبدون سايه رشد مي کند .

 

کاربرد غذايي:

ميوه ماهونيا را بصورت خام يا پخته مصرف مي کنند. ميوه ترش مزه است ولي قتي آنرا به آش يا نان  سوخاري اضافه مي کنند، مزه اش خوب مي شود. ميوه ريز و بذرهاي زيادي دارد. ميوه را خشک کرده وبعدا مصرف مي نمايند. گلها بصورت خام مصرف مي شود.

 

کاربرد دارويي:

ماهونيا در قبايل بومي آمريکاي شمالي بعنوان اشتها آور و تقويت کننده قواء جنسي بکار مي رود. آن همچنين در درمان التهاب معده، ضعف گوارشي، تحريک کليه وکيسه صفرا بکار مي رود. ريشه و پوست ريشه مقوي، تقويت کننده خون، مسهل صفرا، ادرارآور، ضديبوست و ملين مي باشد. ريشه را در اوايل بهار يا پاييزبرداشت کرده، خشک کرده و بعدا بکارمي روند. اين گياه با خانواده شيرين بيان نبايد استفاده شود چون اثرات همديگر را خنثي مي کند. اين گياه خاصيتهاي ضدتوموري دارد.

 

کاربرد ديگر:

از پوست داخلي ساقه و ريشه رنگ زرد مي گيرند. از ميوه رنگهاي سبز تيره، بنفش وآبي تيره مي گيرند. از برگ رنگ سبز مي گيرند. گياهي است که محيط اطرافش را مي پوشاند.

 

جزئيات کاشت:

ماهونيا گياهي است که در هر خاکي به آساني رشد مي کند. اين گياه دوست ندارد در معرض بادهاي قوي قرار بگيرد. اين گياه دماي20درجه زير صفر را براحتي تحمل مي کند. گياهي است که در برابر هرس مقاومت مي کند.    

 

تکثير:

بذر را تا موقعيکه برسد درون شاسي سرد نگهداري کنيد. آن در بهار جوانه مي زند. بذرسبز را از گياه بچينيد و بعد سريعا آنرا بکاريد، درعرض 6 هفته جوانه مي زند. بذرپاشي بذرهاي انبار شده دراواخرزمستان يا بهار صورت مي گيرد. اين بذرها را به مدت3 هفته استرافيکاسيون سرمايي بدهيد تا جوانه زني آن اصلاح يابد. اگر استرافيکاسيون در دماي10 درجه صورت بگيريد  در مدت 3 تا 6 ماه جوانه مي زند. جوانه ها را در گلدانهاي مجزا کاشته و تا وقتيکه به قدر کافي بزرگ شود از آنها مراقبت کنيد و براي اولين زمستان درون شاسي سرد بگذاريد. گياه را در اواخر بهار يا اوايل تابستان  به زمين اصلي انتقال  دهيد. تقسيم پاجوشها در بهار صورت مي گيرد. در حاليکه مي توان آنها را مستقيما در زمين اصلي کاشت ولي آنها را درگلدان و در شاسي بگذاريد  تا گياه به خوبي رشد بکند. قلمه هاي برگ رادر پاييز مي گيرند.  

 

 

نوشته شده توسط سیداسماعیل ملک شادخت در سه شنبه 1386/12/28 ساعت 11:55 قبل از ظهر موضوع گیاهان غذای آینده جلد اول | لينک ثابت